Od idei do wielkiego finału. Jak powstał jubileuszowy projekt „Przyjaźń, która łączy”?

23 lip Off

23-07-2026

30 czerwca 2026 roku na deskach Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu wybrzmiały ostatnie akordy Koncertu Jubileuszowego „Przyjaźń, która łączy”. Ponad 500 widzów na widowni, ponad 120 artystów na scenie, owacje na stojąco i obecność najważniejszych osobistości ze świata polskiej i niemieckiej dyplomacji. Choć sam koncert trwał zaledwie jeden wieczór, był on zwieńczeniem półrocznego, niezwykle intensywnego projektu.

🏛️ Kontekst historyczny: Most nad granicami

Projekt został powołany do życia przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Niemców na Śląsku Opolskim, aby w sposób szczególny uczcić 35. rocznicę podpisania Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.

Dokument ten, podpisany 17 czerwca 1991 roku, miał dla środowiska Mniejszości Niemieckiej w Polsce znaczenie przełomowe – potwierdził jej istnienie oraz zagwarantował prawa do pielęgnowania własnego języka, tradycji i kultury. Przez 35 lat stał się fundamentem setek partnerstw samorządowych, inicjatyw gospodarczych oraz powołania instytucji takich jak Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży.

Jak celnie ujął to Przewodniczący TSKN, Rafał Bartek:

„Organizując ten koncert, chcieliśmy wspólnie uczcić tę ważną rocznicę. Dziś możemy powiedzieć, że udało się wypełnić część postanowień Traktatu życiem. Przez lata Mniejszość Niemiecka była i pozostaje mostem łączącym kulturę niemiecką i polską. Choć stosunki polsko-niemieckie nie zawsze są wolne od napięć, oba kraje są ze sobą ściśle związane. Tym bardziej zależy nam na pielęgnowaniu relacji opartych na dialogu, wzajemnym szacunku i współpracy”.

📅 Kronika Projektu: Jak krok po kroku budowaliśmy to wydarzenie

Realizacja projektu była gigantycznym wyzwaniem logistycznym i artystycznym. Droga do wielkiego finału podzielona była na kilka kluczowych etapów:

1. Styczeń: Budowa fundamentów i zespołu

Wszystko zaczęło się na początku roku. To wtedy ukształtował się szkielet koncepcyjny wydarzenia. Wybrano zespół odpowiedzialny za oprawę artystyczną i techniczną:

Dyrygenci: Andrzej Weinkopf oraz Oskar Koziołek-Goetz,
Scenograf: Halina Fleger
Moderatorzy: Aneta Lissy-Kluczny oraz Andreas Drescher.

2. Luty – Marzec: Dobór repertuaru i wielka rekrutacja

Kolejnym krokiem był staranny dobór utworów, które miały łączyć tradycję z nowoczesnością i odzwierciedlać wspólne, polsko-niemieckie dziedzictwo. Równolegle ruszył nabór zespołów. Do projektu zaproszono uznane lokalne orkiestry dęte oraz chóry mniejszościowe.

Wyjątkowym elementem projektu był otwarty nabór do chóru. Każdy, kto kocha śpiew, niezależnie od wieku czy profesjonalnego przygotowania, mógł zgłosić swój udział i stać się częścią tego wielkiego widowiska.

3. Kwiecień – Czerwiec: Intensywne próby sekcyjne

Wiosna stała pod znakiem ciężkiej pracy. Muzycy i chórzyści spotykali się na regularnych próbach w swoich rodzimych miejscowościach, ćwicząc wymagające aranżacje rozpisane specjalnie na to wydarzenie.

4. Czerwiec: Warsztaty w Pałacu Sulisław i narodziny „Chóru XXL”

Kluczowym momentem scalającym cały projekt były dwudniowe warsztaty artystyczne w zabytkowym Pałacu Sulisław:

Dzień I: Skupił się na sekcjach instrumentalnych. Połączone orkiestry ćwiczyły wspólne brzmienie, dynamikę i tempo.
Dzień II: Do pałacu dojechali soliści, chóry mniejszościowe oraz osoby z otwartego naboru. To właśnie tego dnia, podczas wielogodzinnych, wspólnych prób generalnych, ponad 120 osób zestroiło swoje głosy i instrumenty, tworząc unikalne, monumentalne brzmienie.

📸 ZDJĘCIA Z PRÓB ORAZ WARSZTATÓW

🎭 Wielki Finał: 30 czerwca w Teatrze im. Jana Kochanowskiego

Koncert Jubileuszowy, który został objęty patronatem honorowym Marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego okazał się ogromnym sukcesem artystycznym i frekwencyjnym. Publiczność szczelnie wypełniła salę teatralną, a atmosfera od pierwszych minut była niezwykle podniosła.

Wydarzenie rozpoczęło się od historycznego momentu – wspólnego, potężnego odśpiewania przez artystów i zgromadzoną widownię czterech hymnów:

Hymnu Polskiego,
Hymnu Niemieckiego,
Hymnu Europejskiego,
Hymnu Śląskiego.

Koncert oficjalnie otworzyli Rafał Bartek (Przewodniczący TSKN) oraz Zuzanna Donath-Kasiura (Wicemarszałkini Województwa Opolskiego), która reprezentowała Urząd Marszałkowski – partnera projektu.

🎬 Obejrzyj oficjalne relacje wideo, w tym przemówienia i komentarze gości honorowych:

Magiczne widowisko na scenie

Prowadzący wieczór, Aneta Lissy-Kluczny i Andreas Drescher, w ciepły i profesjonalny sposób przeprowadzili widzów przez muzyczną podróż. W pierwszej części koncertu publiczność czarowała połączona orkiestra dęta (Bialska Orkiestra Dęta oraz Orkiestra Dęta DFK Pokrzywnica) pod batutą Andrzeja Weinkopfa, wspierana przez wybitnych solistów: Svena Solischa, Marcela Bicha, Barbarę Weinkopf oraz Oskara Koziołka-Goetza.

W drugiej części koncertu scena dosłownie zatrzęsła się od mocy głosów. Do muzyków dołączył potężny, specjalnie utworzony na tę okazję Chór, w skład którego weszły zespoły:

Kupskie Echo,
Heimatklang,
Chór Glogovia,
Krappitzer Chor,
Brosci Chorus,
Uczestnicy wolnego naboru.

Ponad 120 wykonawców na jednej scenie zaprezentowało polskie i niemieckie utwory, udowadniając, że muzyka jest uniwersalnym językiem porozumienia. Owacjom na stojąco i wzruszeniom nie było końca.

„To było niesamowite wydarzenie i przeżycie. 120 wykonawców (…) zaprezentowało polską i niemiecką muzykę oczarowując publiczność. Koncert dał wiele momentów nawiązujących do wspólnego świętowania, ale też wzruszeń.” – podsumowała Joanna Hassa, rzeczniczka TSKN.

📷 Zobacz, jak wyglądał ten wyjątkowy wieczór w obiektywie aparatu:

🤝 Dyplomacja w praktyce: Wizyta Włodzimierza Czarzastego i Andrei Lindholz oraz gości zagranicznych

Koncert był nie tylko wydarzeniem artystycznym, ale też kluczową platformą dialogu politycznego i dyplomatycznego na najwyższym szczeblu. Gościliśmy ponad 500 osób, w tym reprezentantów rządów i samorządów z Polski, Niemiec i Czech.

Wizyta Wiceprzewodniczącej Bundestagu Andrei Lindholz

Wizyta Andrei Lindholz miała charakter historyczny – Mniejszość Niemiecka nie gościła u siebie niemieckiego polityka tej rangi od wielu lat. Przedstawiciele TSKN przygotowali bogaty program, pokazujący codzienne życie, kulturę i wyzwania mniejszości na Opolszczyźnie.

Dialog w Urzędzie Wojewódzkim: Kluczowym punktem było spotkanie Wiceprzewodniczącej Bundestagu Andrei Lindholz z Marszałkiem Sejmu RP Włodzimierzem Czarzastym, podczas którego politycy rozmawiali o przyszłości i kondycji stosunków polsko-niemieckich. 👉 Przeczytaj pełną, szczegółową relację z tego spotkania na portalu Opolska360.pl.
Uroczysty obiad i networking: Doskonała okazja do zacieśniania relacji z partnerami z Niemiec i przedstawicielami organizacji mniejszościowych.
Odkrywanie Opola: Andrea Lindholz wraz z przewodniczącym TSKN zwiedziła opolską katedrę, ratusz oraz nowoczesną ekspozycję w Centrum Dokumentacyjno-Wystawienniczym Niemców w Polsce.
Nowy Mural ZMMN: W środę po koncercie wiceprzewodnicząca podziwiała nowy, wielkoformatowy mural stworzony przez młodzież ze Związku Młodzieży Mniejszości Niemieckiej (ZMMN), nawiązujący do 35-lecia Traktatu.
W Urzędzie Marszałkowskim: Rozmowy z Wicemarszałkinią Zuzanną Donath-Kasiurą dotyczyły partnerstw regionalnych (m.in. z Nadrenią-Palatynatem), spraw zdrowotnych oraz aktywizacji kobiet w życiu publicznym.
Z wizytą u Biskupa Opolskiego: Spotkanie z bp. Andrzejem Czają, połączone ze zwiedzaniem wyremontowanej katedry i prezentacją niezwykłych odkryć archeologicznych.
Sommerlabor der Talente: Ostatnim punktem wizyty było spotkanie z dziećmi biorącymi udział w projekcie stowarzyszenia Pro Liberis Silesiae, co wywołało ogromny zachwyt u niemieckiej wiceprzewodniczącej.

Międzynarodowe delegacje i partnerzy

Swoją obecnością zaszczyciło nas wielu innych wybitnych gości, m.in.: Knut Abraham (koordynator RFN ds. współpracy polsko-niemieckiej), Wojewoda Opolska Monika Jurek, wicewojewodowie, posłowie, senatorowie oraz delegacje z niemieckich landów. Pełnomocnicy ds. Przesiedleńców Jens Baumann (Sachsen) oraz Andreas Hofmeister (Hessen) wraz z delegacją Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (BMI) odbyli wizyty studyjne w kluczowych instytucjach mniejszości w Opolu (ZMMN, CBMN, Biblioteka Eichendorffa).

📰 Głosy w mediach – Przeczytaj i zobacz więcej!

Wydarzenie odbiło się szerokim echem w mediach regionalnych, ogólnopolskich oraz mniejszościowych. Poniżej zebraliśmy dla Państwa najciekawsze relacje, artykuły prasowe i fotogalerie przygotowane przez naszych patronów medialnych:

🤝 Podziękowania i Partnerzy

Sukces tego projektu nie byłby możliwy bez zaangażowania osób – organizatorów, artystów i instytucji wspierających. Składamy serdeczne podziękowania wszystkim, którzy przyczynili się do realizacji tego historycznego wydarzenia.

Finansowanie: Projekt sfinansowano ze środków Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych za pośrednictwem Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji RP.
Partner projektu: Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego oraz Marszałek Szymon Ogłaza.
Patronat Honorowy: Marszałek Sejmu RP Włodzimierz Czarzasty.
Patroni medialni: TVP INFO, TVP3 Opole, Gazeta Wyborcza, Wyborcza.pl, Neues Wochenblatt.pl, O!Polska, Tygodnik Krapkowicki, Tygodnik Ziemi Opolskiej, Radio Doxa, Tygodnik Powszechny, Radio Opole, Dialog, Radio Park.