Jak kształtowała się tożsamość osób, które po 1945 roku znalazły się między Polską, RFN i NRD? Czy tożsamość narodowa jest czymś, co można „zabrać ze sobą”, czy raczej czymś, co nieustannie podlega negocjacjom? I jak pamięć o przeszłości – zarówno indywidualna, jak i zbiorowa – wpływa na to, jak dziś mówimy o historii migracji i przesiedleń?

Odpowiedzi na te pytania poszukamy podczas spotkania organizowanego przez Dom Współpracy Polsko–Niemieckiej, które odbędzie się 4 grudnia 2025 r. o godz. 17:00
w Centrum Dokumentacyjno-Wystawienniczym Niemców w Polsce (ul. Szpitalna 11, Opole).

Gościem wydarzenia będzie prof. Ryszard Kaczmarek – wybitny badacz historii Niemców górnośląskich, migracji powojennych i relacji polsko-niemieckich. Jego najnowsza książka „Czy jestem Niemcem? Przesiedleńcy z Polski do RFN i NRD w latach 1950–1991” (Wydawnictwo Literackie, 2025) stanowi jedną z najważniejszych współczesnych analiz doświadczeń ludzi żyjących pomiędzy dwoma państwami niemieckimi, systemami politycznymi i narracjami historycznymi.

Podczas rozmowy przyjrzymy się zarówno dramatom jednostkowych biografii, jak i szerszym procesom społecznym: powojennym migracjom, polityce wobec przesiedleńców, odbiorowi społecznemu w RFN i NRD, a także temu, jak niemiecka kultura pamięci wpływa dziś na sposób mówienia o historii Śląska
i o losach rodzin, których tożsamość była nieustannie poddawana zewnętrznym definicjom.

Porozmawiamy o pamięci jako źródle tożsamości, o przełamywaniu milczenia w rodzinach, o trudnych powrotach do własnych korzeni oraz o tym, jak skomplikowane ścieżki biograficzne mieszkańców dawnego pogranicza polsko-niemieckiego stają się dziś ważnym głosem w debacie o historii
i współczesności regionu.

Wydarzenie skierowane jest do osób zainteresowanych historią Niemców w Polsce, tematyką przesiedleń, historią Górnego Śląska, pamięcią zbiorową oraz dialogiem polsko-niemieckim. Zapraszamy nauczycieli, studentów, badaczy, dziennikarzy i wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć europejskie doświadczenia migracji i losy rodzin żyjących „pomiędzy”.

Udział w spotkaniu jest bezpłatny.
Kontakt: agata.rychter@haus.pl | 503 721 658

Projekt finansowany ze środków Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Ojczyzny (BMI)
za pośrednictwem Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce (VdG).