Drodzy Przyjaciele!

Serdecznie witam Was wszystkich w Nowym Roku 2026! Życzę Wam wszelkiego szczęścia, zdrowia, dużo siły i wytrwałości, ale też, co równie ważne, radości i satysfakcji z pracy na rzecz mniejszości niemieckiej, niemieckiej kultury i języka!

Za nami rok 2025 – rok jubileuszu 35-lecia naszej organizacji, ale też rok, w którym pamiętaliśmy o innych rocznicach, takich jak 80. rocznica Tragedii Niemców na Wschodzie, nazywanej w naszym regionie także Tragedią Górnośląską. Pamiętaliśmy również o 20-leciu Ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym.

W Niemczech na początku roku odbyły się przedterminowe wybory do Bundestagu i cieszy nas fakt, że niemieckie mniejszości zostały w nowym programie koalicyjnym wyraźnie uwzględnione. Równie satysfakcjonująca była nowelizacja ustawy o mniejszościach w Polsce – po tym, jak mniejszości w Polsce nie mają już własnych posłów w parlamencie, utworzono teraz Sekretariat ds. Mniejszości.

Dla nas ważna była także obecność polityczna – cieszymy się z zaproszeń na rozmowy do Warszawy i Berlina, ale jeszcze bardziej cieszą nas wizyty polityków w regionach, w których żyją Niemcy w Polsce. Jesteśmy wdzięczni za wizytę dr. Bernda Fabritiusa, Pełnomocnika Rządu Federalnego ds. Wychodźców i Mniejszości Narodowych, oraz pana Miguela Bergera, Ambasadora Republiki Federalnej Niemiec, w październiku w Opolu i Gogolinie.

Chciałbym w tym miejscu szczególnie podziękować Bernardowi Gaidzie, który w ubiegłym roku zakończył swoją „misję” jako przewodniczący AGDM i Wiceprezydent FUEN. To naprawdę wielkie osiągnięcie, że ktoś z naszego środowiska przez tyle lat reprezentował mniejszości na poziomie europejskim! Jestem przekonany i bardzo na to liczę, że to nie koniec misji Bernarda i że nadal będzie aktywnie działał na rzecz naszego środowiska.

Cieszy również fakt, że w 2025 roku udało się wprowadzić kolejne zmiany w kwestii nauczania języka niemieckiego w szkołach podstawowych. Po nowelizacji przepisów dzieci uczęszczające na język mniejszości mogą w klasach 7 i 8 być zwolnione z obowiązku nauki drugiego języka obcego. Wiemy jednak, że to wciąż za mało, aby zapewnić naukę języka na odpowiednim poziomie i umożliwić jej kontynuację w szkołach średnich. Dlatego już w najbliższych dniach czekają nas kolejne rozmowy z MEN.

Przyjrzyjmy się teraz liczbowym osiągnięciom naszej organizacji w 2025 roku:

Rok 2025 w liczbach:

1. 394 projekty na łączną kwotę 511 212,08 zł w ramach projektu „Ożywienie domów spotkań” (2024 – 370 projektów, 478 824,25 zł).

2. 71 projektów kulturalno-językowych na łączną kwotę 199 500 zł, wspartych przez Konsulat RFN w Opolu (2024 – 105 projektów, 253 240 zł).

3. W województwie opolskim odbyło się:

   • wiosną 34/51 kursów sobotnich (Samstagkurs), jesienią 28/41 kursów – łącznie 62 (2024 – 66 kursów, 35/31),

   • Kinderclubs – 20 grup na 31 ogółem,

   • Jugendbox – 8 grup na 9 ogółem.

4. Niemieckie szkółki piłkarskie Miro – 12 szkółek, 30 grup treningowych, 470 dzieci (2024 – 12 szkółek, 29 grup, 435 dzieci). Warto odnotować, że mimo zamknięcia jednej szkółki (Łany), udało się otworzyć nową (Zębowice).

5. Konkursy językowe, wiedzy i piosenki:

   • Wojewódzki Konkurs Języka Niemieckiego – 1453 uczniów z 253 szkół; do finału zakwalifikowało się 54 uczestników, 29 laureatów.

   • „Superstar” – 100 zgłoszeń, 34 finalistów (2024 – 84 zgłoszenia, 27 finalistów).

   • Konkurs recytatorski – ok. 3 tys. uczestników.

   • XV Konkurs wiedzy o mniejszości niemieckiej – 329 uczniów z 41 szkół (2024 – 240 uczniów).

6. 32 projekty wspierane przez samorządy i UMWO na łączną kwotę 372 194,74 zł (2024 – 33 projekty, 384 300 zł).

7. 12 projektów realizowanych ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych RP – 651 260 zł (2024 – 9 projektów, 595 099 zł).

8. Projekty wspierane przez Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Budownictwa i Ojczyzny:

   • 17 projektów przez VDG – 1 914 741,98 zł (2024 – 12 projektów, 1 671 049,31 zł),

   • 2 projekty przez Fundację Rozwoju Śląska – 1 547 234,90 zł (2024 – 2 projekty, 1 468 030,41 zł).

9. Modernizacja 3 siedzib DFK – 52 402,96 zł (2024 – 12 siedzib, 64 371,03 zł):

   • DFK Otmęt – ogrzewanie gazowe 37 788,94 zł,

   • DFK Koźle – instalacja gazowa 4 382,04 zł,

   • DFK Borki – wymiana pieca 10 231,98 zł.

10. Dotacja Fundacji Rozwoju Śląska na koszty statutowe i wkłady własne projektów – 207 250 zł (2024 – 81 553,40 zł).

11. 37 grup kulturalnych DMi otrzymało wsparcie finansowe w wysokości ponad 320 tys. zł (2024 – 35 grup, 300 tys. zł).

12. Projekt „Nie-Sami-Dzielni – rozwój usług społecznych wspierających osoby niesamodzielne – III edycja”, skierowany do seniorów z małych miejscowości województwa opolskiego. W 8 miejscowościach prowadzone były zajęcia animacyjne dla 160 uczestników – wycieczki, warsztaty kulinarne, psychologiczne, sportowe. Projekt oferował też pomoc psychologiczną stacjonarnie i telefonicznie. Zakończy się w lutym 2026 roku, staramy się o jego przedłużenie do końca maja i przygotowujemy się do IV edycji.

13. 13 z 40 gmin, w których do końca czerwca 2024 wprowadzono godziny języka niemieckiego jako języka mniejszości, złożyło pozew o odszkodowanie do Skarbu Państwa; 6 gmin wygrało już w pierwszej instancji, 1 gmina przegrała.

Dziękuję serdecznie wszystkim, którzy angażują się w tę pracę: członkom DFK, przewodniczącym i zarządom na wszystkich szczeblach, koordynatorom projektów, trenerom Miro Deutsche Fussballschule, opiekunom i prowadzącym zespoły artystyczne MN, przewodniczącym i członkom zarządów organizacji partnerskich, szkół i przedszkoli stowarzyszeniowych związanych z mniejszością niemiecką.

Dziękuję także wszystkim pracownikom SKGD oraz biura VdG za wspaniałą pracę w ubiegłym roku.

Wchodzimy w rok 2026 z różnymi planami:

1. Obchody 35-lecia niemiecko-polskiego Traktatu o Sąsiedztwie, w tym koncert jubileuszowy w Teatrze Kochanowskiego w Opolu.

2. Wznowienie rozmów przy niemiecko-polskim Okrągłym Stole.

3. Zmiany w sposobie dofinansowania projektów mniejszości przez Konsulat w Opolu, które musimy wdrożyć w 2026 roku bez ograniczania aktywności DFK.

4. VdG jako organizacja parasolowa mniejszości niemieckiej w Polsce świętuje swoje 35-lecie – planujemy działania wizerunkowe, o których poinformujemy wkrótce.

Dziękuję Wam wszystkim za aktywny rok 2025. To wcale nie jest oczywiste, że udało się zrealizować tak wiele działań na tak wielu poziomach. Jesteśmy aktywni i tak ma pozostać w przyszłości. Niemiecka kultura i język na Śląsku, w województwie opolskim pozostają naszym zadaniem.

Dziękuję za uwagę!